ไขข้อสงสัยนายจ้าง กรณีลูกจ้างลาป่วยบ่อย หรือลาป่วยต่อเนื่องจนเกิน 30 วัน ตามกฎหมายแรงงานสามารถเลิกจ้างได้หรือไม่ และต้องจ่ายค่าชดเชยไหม
Q: ลูกจ้างลาป่วยเกิน 30 วัน ตามกฎหมายแรงงาน สามารถเลิกจ้างได้หรือไม่ ต้องจ่ายค่าชดเชยไหม?
หลายองค์กรอาจมีข้อสงสัยเกี่ยวกับประเด็นลูกจ้างลาป่วยบ่อย หรือลาป่วยต่อเนื่องจนเกิน 30 วัน ซึ่งไม่ว่าจะเกิดขึ้นโดยจงใจหรือเหตุสุดวิสัยก็ดี ทว่าหากเกิดจากความจงใจของลูกจ้างในการใช้สิทธิวันลาโดยไม่ได้ป่วยจริงเสมอไปนั้น ตามกฎหมายแรงงานนายจ้างสามารถเลิกจ้างได้หรือไม่
A: กรณีลูกจ้างลาป่วยเกิน 30 วัน เลิกจ้างได้โดยไม่ต้องจ่ายค่าชดเชยหากมีเหตุผลอันสมควร เช่น พิสูจน์ได้ว่าลูกจ้างลาป่วยเท็จ หรือหย่อนสมรรถภาพการทำงาน แต่หากเป็นการเลิกจ้างที่ไม่มีเหตุอันควรนายจ้างจะต้องจ่ายค่าชดเชยและค่าตกใจแก่ลูกจ้างตามที่กฎหมายกำหนด
ก่อนอื่นเลยเรามาทำความเข้าใจกันก่อนว่า สิทธิลาป่วยของลูกจ้างตามกฎหมายแรงงานมีอะไรบ้าง
- ลูกจ้างมีสิทธิลาป่วยได้เท่าที่ป่วยจริง : ตามมาตรา 32 แห่งพ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน กำหนดให้ลูกจ้างมีสิทธิลาป่วยได้ตามที่ป่วยจริง โดยไม่จำกัดจำนวนวัน
- ลูกจ้างมีสิทธิได้รับค่าจ้างไม่เกิน 30 วันทำงานต่อปี : ตามมาตรา 57 ลูกจ้างมีสิทธิได้รับค่าจ้างในระหว่างลาป่วย แต่ไม่เกิน 30 วันทำงานในหนึ่งปี
- หากลุกจ้างลาป่วยเกิน 30 วัน จะไม่ได้รับค่าจ้าง : วันลาที่เกินมาจะไม่ได้รับค่าจ้าง รวมถึงสิทธิค่าจ้างในวันหยุดประจำสัปดาห์และวันหยุดตามประเพณีที่ตรงกับช่วงลาป่วยเกิน 30 วัน
- กฎระเบียบบางบริษัทอาจให้สิทธิพิเศษเพิ่ม : หากข้อบังคับหรือสภาพการจ้างในบริษัทกำหนดให้นายจ้างยังคงจ่ายค่าจ้างในกรณีลาป่วยเกิน 30 วัน ลูกจ้างก็จะได้รับสิทธิตามข้อตกลงนั้น
ตัวอย่างข้อพิจารณาการจ่ายค่าชดเชยกรณีเลิกจ้างลูกจ้างที่ลาป่วยเกิน 30 วัน
1. การเลิกจ้างด้วยเหตุหย่อนสมรรถภาพการทำงาน
หากลูกจ้างประสบอุบัติเหตุหรือเจ็บป่วยจนทำให้ความสามารถในการทำงานลดลงอย่างชัดเจน นายจ้างอาจเลิกจ้างได้โดยถือว่ามีเหตุอันสมควร และไม่จำเป็นต้องจ่ายค่าชดเชย ทั้งนี้ ต้องอาศัยข้อเท็จจริงและพิจารณาความเหมาะสมของแต่ละกรณีเป็นสำคัญ
2. การเลิกจ้างด้วยเหตุป่วยจริงหรือจำเป็นต้องพักรักษาตัวเกิน 30 วัน
หากการเลิกจ้างเกิดขึ้นเพียงเพราะลูกจ้างลาป่วยต่อเนื่องเกิน 30 วัน แต่ลูกจ้างไม่ได้กระทำผิดใด ๆ การเลิกจ้างลักษณะนี้ถือว่าไม่ชอบด้วยเหตุสมควร นายจ้างมีหน้าที่ต้องจ่ายค่าชดเชยตามกฎหมาย และอาจรวมถึง “ค่าชดเชยพิเศษ” (ค่าตกใจ) ด้วย
3. เลิกจ้างกรณีพิสูจน์ได้ว่าลาป่วยเท็จ
หากตรวจสอบแล้วพบว่าลูกจ้างแสดงหลักฐานเท็จหรือแกล้งอ้างว่าป่วย ทั้งที่ไม่ได้ป่วยจริง กรณีนี้ถือเป็นการกระทำผิดร้ายแรง นายจ้างมีสิทธิเลิกจ้างโดยไม่ต้องจ่ายค่าชดเชย
Tips! อ่านบทความเพิ่มเติมได้ที่ >> Q&A ลูกจ้างลาป่วยเท็จ เลิกจ้างได้ไหม? ได้รับเงินชดเชยหรือไม่
หมายเหตุ : แนวทางปฏิบัติสำหรับ HR หรือนายจ้าง 1) พิจารณาว่าการลาป่วยของลูกจ้างส่งผลกระทบต่อการดำเนินงานของบริษัทหรือไม่ 2) สื่อสารอย่างเปิดเผยและยุติธรรม และ 3) ปรึกษาที่ปรึกษากฎหมายแรงงาน
สรุป Q&A ลาป่วยเกิน 30 วัน ตามกฎหมายแรงงานเลิกจ้างได้หรือไม่ ต้องจ่ายค่าชดเชยไหม?
กรณีลูกจ้างลาป่วยเกิน 30 วันทำงานภายใน 1 ปี หากเป็นการลาป่วยจริงแต่พิจารณาเลิกจ้าง นายจ้างต้องจ่ายค่าชดเชยตามกฎหมาย แต่หากพิสูจน์ได้ว่าลาป่วยเท็จ หรือสมรรถภาพการทำงานลดลงจนทำงานไม่ได้ ถือเป็นเหตุสมควรที่เลิกจ้างได้โดยไม่ต้องจ่ายค่าชดเชย
FAQ: คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการจัดการสิทธิ์ลาป่วยพนักงาน
ถาม : ลูกจ้างลาป่วยติดวันหยุดบ่อย ออกกฎห้ามได้ไหม?
ตอบ : นายจ้างไม่สามารถออกกฎข้อห้ามได้ครับ แต่หากพบว่าเป็นการลาป่วยโดยทุจริต นายจ้างสามารถลงโทษทางวินัย หรือเลิกจ้างโดยไม่จ่ายค่าชดเชยได้ตามกฎหมาย
ถาม : ลูกจ้างลาป่วยเท็จ เลิกจ้างได้ไหม?
ตอบ : หากนายจ้างทราบข้อเท็จจริงและมีหลักฐานยืนยันว่าป่วยเท็จ สามารถเลิกจ้างได้โดยไม่ต้องบอกกล่าวล่วงหน้า และการกระทำนี้ไม่ถือเป็นการเลิกจ้างที่ไม่เป็นธรรม
ถาม : พนักงานทดลองงาน สามารถลาป่วยช่วงทดลองงานได้ไหม?
ตอบ : พนักงานทดลองงานมีสิทธิลาป่วยได้เช่นเดียวกับพนักงานประจำ และได้รับค่าจ้างตามที่กฎหมายแรงงานกำหนดไม่เกิน 30 วันต่อปี
ถาม : ลาป่วยกี่วัน ถึงจะขอดูใบรับรองแพทย์จากพนักงานได้?
ตอบ : การลาป่วยเกิน 3 วันทำงาน นายจ้างมีสิทธิ์เรียกดูใบรับรองแพทย์แผนปัจจุบันชั้นหนึ่งเพื่อยืนยันอาการเจ็บป่วยจริงได้
ถาม : ลาป่วยไม่เกิน 3 วัน นายจ้างบังคับขอใบรับรองแพทย์ได้ไหม?
ตอบ : ไม่สามารถบังคับได้ แต่บริษัทสามารถกำหนดระเบียบข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงานให้พนักงานชี้แจงด้วยวาจา หรือหลักฐานการไปหาหมออื่น ๆ หากพนักงานป่วยจริงแต่ไม่มีใบรับรองแพทย์ นายจ้างจะไม่อนุมัติการลา หรือหักเงินไม่ได้
อ่านบทความที่เกี่ยวข้องเพิ่มเติม
